Private AI
Private AI betekent dat je AI gebruikt zonder dat je gegevens naar een Amerikaanse cloudleverancier gaan. Het model draait op je eigen server of in een Europees datacenter, werkt met je eigen documenten en systemen, en jij bepaalt wie erbij kan. We bouwen dat voor organisaties met gevoelige gegevens die AI willen gebruiken zonder die gegevens uit handen te geven.
In het kort
Het probleem
Dat horen we vaak. Medewerkers zien wat ChatGPT of Copilot kan, en willen er dossiers, contracten of klantgegevens in zetten. Tegelijk is er een privacyfunctionaris, een klant met strenge eisen of een branche met eigen regels die dat tegenhoudt. Het gevolg is een van twee dingen: niemand gebruikt AI, of mensen gebruiken het stiekem met een persoonlijk account.
Beide zijn onwenselijk. In het eerste geval laat je tijdwinst liggen. In het tweede geval gaan gegevens juist naar een plek waar je geen afspraken over hebt. Private AI lost dat op: je team krijgt een AI-assistent die net zo werkt, maar waarvan de gegevens binnen je eigen muren blijven.
Begrip
Private AI is een verzamelnaam voor AI-toepassingen waarbij jij de controle hebt over waar het model draait en waar de gegevens staan. Er zijn drie vormen:
| Vorm | Waar het model draait | Past bij |
|---|---|---|
| Lokaal | Op een machine op kantoor, zonder internetverbinding naar buiten | De meest gevoelige gegevens, kleine groep gebruikers |
| Eigen server | Op een server die jij huurt of bezit, in een Nederlands of Europees datacenter | Teams die vanaf meerdere plekken werken |
| Europese cloud met afspraken | Een model van een aanbieder, verwerkt in de EU, met contractuele afspraken over opslag en training | Minder gevoelige gegevens, snel starten |
De eerste twee vormen zijn private AI in strikte zin. De derde is een tussenvorm: je gegevens blijven in Europa, maar de aanbieder beheert de infrastructuur. Wat het verschil is en wanneer het ertoe doet, lees je in data in Europa houden.
Eigen model
Veel mensen denken bij private AI aan een eigen AI model dat ze zelf trainen. Dat is zelden de beste route. Een model trainen kost veel rekenkracht, veel voorbeeldgegevens en veel tijd, en na een jaar is het ingehaald door nieuwere modellen.
Wat bijna altijd beter werkt, is een bestaand open model gebruiken en dat je eigen documenten laten doorzoeken. Dat heet RAG: bij elke vraag zoekt het systeem eerst de relevante passages in jouw bronnen op en geeft die aan het model mee. Het antwoord is dan gebaseerd op jouw handboek, jouw contracten of jouw productinformatie, met een verwijzing naar de bron. Nieuwe documenten voeg je gewoon toe.
Fine-tuning, het bijtrainen van een model op eigen voorbeelden, is zinvol als je een heel specifieke schrijfstijl of een vaste taak wilt die een standaardmodel slecht doet. Het verschil leggen we uit in RAG of fine-tuning. Wat een taalmodel precies is, lees je in wat is een LLM.
Oplevering
01
Een open taalmodel op je eigen server, lokale machine of Europese cloud, gekozen op de taak en de beschikbare hardware.
Lees meer02
Je documenten, handboeken en systeemgegevens, doorzoekbaar gemaakt zodat het model antwoorden met bronverwijzing geeft.
Lees meer03
Een chatomgeving of assistent in je bestaande systemen, met inloggen via je eigen accounts en rechten per groep.
Lees meer04
Verbindingen met je CRM, dossiersysteem of ERP, zodat de AI ook actuele gegevens kan opvragen waar dat mag.
Lees meerWerkwijze
Voorbeeld
Een fictief voorbeeld. Een adviesbureau met twintig medewerkers heeft duizenden rapporten en adviezen uit eerdere opdrachten. Nieuwe collega's weten niet wat er al is, en ervaren collega's zoeken lang naar dat ene advies van drie jaar geleden. De rapporten bevatten klantgegevens en mogen niet naar een externe AI-dienst.
We zetten een open model op een server in een Nederlands datacenter, maken het archief doorzoekbaar en koppelen de rechten aan de bestaande mappenstructuur. Een medewerker vraagt: welke adviezen hebben we gegeven over bodemverontreiniging bij agrarische percelen? De AI noemt vijf rapporten, vat per rapport de conclusie samen en linkt naar het origineel. Wie geen toegang heeft tot een klantmap, ziet die rapporten niet.
Hoe het resultaat er in jouw situatie uitziet, hangt af van de kwaliteit van je documenten en de vragen die je team stelt. Daarom testen we eerst op een deel van het archief.
Kosten
De kosten bestaan uit drie delen:
Tegenover die kosten staan geen licenties per gebruiker, zoals bij de meeste cloudabonnementen. Bij grotere teams kan private AI daardoor ook financieel gunstig uitvallen. Een eerste inschatting maken we in het AI kansenonderzoek, of reken zelf met de token calculator wat de cloudvariant zou kosten.
Eigenaarschap
Bij private AI blijven code en data van jou. Het model draait waar jij het wilt, en er gaat niets naar een partij waar je geen afspraken mee hebt. Dat maakt het makkelijker om te voldoen aan de AVG en aan eisen van klanten of toezichthouders.
We leggen vast wie toegang heeft, welke gegevens in de kennisbron staan en hoe lang vragen en antwoorden worden bewaard. Logboeken laten zien wie wat heeft gevraagd, zodat je kunt nagaan waar een antwoord vandaan kwam. Dat past in het bredere kader van veiligheid en governance.
Eén kanttekening: een lokaal open model is op sommige taken minder sterk dan de grootste commerciële modellen. We zeggen vooraf eerlijk wat je kunt verwachten, en testen dat op je eigen vragen voordat je investeert.
Voor onderzoek, ontwikkeling en scholing zijn er landelijke en regionale regelingen. We checken welke bij jouw plan passen.
Veelgestelde vragen
Dat hangt af van de hardware of hosting, de omvang van je documenten en de koppelingen. De opzet doen we tegen een vaste prijs per stap: prijsindicatie opzet private AI. Daarnaast betaal je voor een eigen machine of een gehuurde server en voor beheer. Licenties per gebruiker zijn er meestal niet, wat bij grotere teams scheelt.
Een eerste werkende versie op een deel van je documenten is meestal binnen enkele weken klaar. Daarna testen we met echte vragen en breiden we uit. gebruikelijke doorlooptijd private AI van start tot livegang De doorlooptijd hangt vooral af van de staat van je documenten, het aantal koppelingen en hoe snel de hardware beschikbaar is.
In de meeste gevallen wel. We koppelen via de API van je systemen, zoals een CRM, dossiersysteem, ERP of documentbeheer. Heeft een systeem geen API, dan werken we met exports of een tussenlaag. Rechten nemen we mee, zodat de AI alleen gegevens gebruikt die de vrager zelf ook mag zien.
Op veel taken komt een goed gekozen open model dichtbij, zeker als het antwoord uit je eigen documenten moet komen. Op complexe redeneer- of schrijftaken zijn de grootste commerciële modellen vaak sterker. Daarom testen we vooraf op je eigen vragen en zeggen we eerlijk wat je kunt verwachten.
Bijna nooit. Een bestaand open model dat je eigen documenten doorzoekt, geeft voor de meeste toepassingen betere en actuelere antwoorden dan een zelf getraind model. Bijtrainen is zinvol voor een heel specifieke taak of schrijfstijl. Dat bekijken we pas als de eenvoudigere aanpak niet genoeg blijkt.
Verder lezen
Plan een strategiegesprek, dan bespreken we welke vorm van private AI past bij jouw gegevens en team.