Ga naar de inhoud

AI voor docenten

AI voor docenten: waar het tijd bespaart en hoe je begint

Lessen voorbereiden, oefenstof op drie niveaus maken, feedback schrijven bij dertig verslagen en ouders mailen. Dat werk loopt voor veel docenten door tot in de avond. AI voor docenten neemt een deel van het voorbereidende werk over. Het oordeel over een leerling blijft bij jou.

In het kort

Waar AI nu tijd kost voor docenten

De lesuren zijn het zichtbare deel van het werk. Daaromheen zit de voorbereiding: een les opbouwen, een werkblad zoeken of maken, oefenstof aanpassen voor de leerling die voorloopt en de leerling die achterloopt. Na de les volgt nakijkwerk, feedback, het bijwerken van het leerlingvolgsysteem en mail van ouders.

Veel docenten gebruiken al een chatbot als ChatGPT of Copilot. Vaak op eigen initiatief, met een privéaccount en zonder afspraken. Dat levert soms tijd op en soms een werkblad met fouten. AI voor docenten werkt het best als een team samen afspreekt waarvoor je het inzet, met welke tool en met welke controle.

Voor de bredere kijk op AI in scholen en opleidingen staat meer op AI in onderwijs en training.

De taken van docenten die AI het meeste verlicht

1. Lesvoorbereiding en lesmateriaal

Een docent die een les over de Gouden Eeuw of over breuken voorbereidt, kan AI vragen om een lesopbouw, een instapvraag, vijf controlevragen en een korte tekst op A2-niveau. Het resultaat is een eerste versie. Jij kiest wat je gebruikt, controleert de inhoud en past het aan op je klas. Voor grotere modules is er onze pagina over e-learning maken met AI.

2. Differentiëren

Dezelfde opdracht in drie niveaus maken is veel werk. AI kan een tekst vereenvoudigen, extra uitdaging toevoegen of oefenvragen maken die aansluiten bij een bepaalde fout. Dat helpt vooral bij leerlingen met een taalachterstand of dyslexie, en bij plusleerlingen die meer willen.

3. Feedback op schrijfwerk

Bij een stapel betogen of verslagen kan AI per stuk een eerste feedback maken langs jouw rubric: structuur, bronnen, taalgebruik. Jij leest het werk, gebruikt de feedback als startpunt en bepaalt zelf het oordeel. Het cijfer geef je zelf.

4. Communicatie en administratie

Mails aan ouders, een nieuwsbrief, een samenvatting van een sectievergadering, een verslag van een leerlingbespreking. AI maakt een concept in een vaste toon. Let op: persoonsgegevens van leerlingen horen alleen in een tool waarvoor de school afspraken heeft gemaakt.

Wat ShareConnect bouwt en geeft

Veiligheid, privacy en de AI Act in het onderwijs

Onderwijs is een gevoelig terrein voor AI. Een paar regels om te kennen:

  • Beoordelen is hoog risico. De AI Act noemt AI-systemen die toelating bepalen, leerresultaten beoordelen, het onderwijsniveau inschatten of leerlingen tijdens toetsen controleren als hoog risico. Daar gelden zware eisen voor. Laat AI dus geen cijfers geven of beslissen over doorstroming. Meer uitleg staat bij AI Act risicoklassen.
  • Emotieherkenning is verboden. AI die emoties van leerlingen herkent, is in onderwijsinstellingen verboden, behalve om medische of veiligheidsredenen.
  • AI-geletterdheid. Organisaties die AI inzetten, moeten zorgen dat medewerkers er voldoende kennis van hebben. Dat geldt ook voor scholen. Zie AI-geletterdheid training.
  • Privacy. Namen, cijfers en zorgnotities van leerlingen horen niet in een gratis chatbot. Gebruik een schoolaccount met verwerkersovereenkomst of anonimiseer.
  • Controle. Alles wat AI maakt, leest een docent na. Een taalmodel kan feitelijke fouten maken, ook in lesstof.

Kennisnet heeft een Handreiking AI in het onderwijs voor po, vo en mbo. Daarin staan ook werkbladen om met je team schoolafspraken over generatieve AI te maken, en een voorbeeldbrief voor ouders.

Voor en na AI in de voorbereiding

Zonder afspraken

  • Elke docent zoekt zelf uit welke chatbot hij gebruikt
  • Oefenstof op niveau maken kost een avond
  • Feedback bij dertig verslagen per stuk van nul
  • Onduidelijk wat wel en niet in een tool mag

Met een team-aanpak

  • Eén tool met afspraken over privacy
  • Oefenstof in drie niveaus als eerste versie in minuten
  • Feedback langs de eigen rubric als startpunt
  • Iedereen weet wat erin mag en wie controleert

Een voorbeeld uit de praktijk

We hebben nog geen school als klant waarvan we resultaten kunnen delen. hebben we een school, opleider of docententeam getraind dat we hier mogen noemen? Zo niet, dan blijft deze alinea zoals hij is

Stel dat een sectie Nederlands in de onderbouw met zes docenten start. In een training van een dagdeel maken ze met hun eigen methode een set prompts voor leesteksten op drie niveaus en voor feedback op betogen. Ze spreken af welke tool ze gebruiken en dat er geen leerlingnamen in gaan. Na zes weken meten ze samen hoeveel tijd de voorbereiding kostte en wat ze aan de uitkomsten moesten verbeteren. Dat is een fictief voorbeeld, maar het is de aanpak die we volgen.

Investering en resultaat

Voor een docententeam begint het meestal met een training. Een training van een dagdeel voor een sectie of team kost prijs AI-training voor een docententeam van circa 10 tot 15 personen, dagdeel en hele dag. Wil een school breder kijken, dan past een AI Kansenonderzoek vanaf circa € 5.000, waarin we per team in kaart brengen waar AI tijd oplevert en wat niet verstandig is.

Een assistent op de eigen methode bouwen we tegen een vaste prijs per stap. Scholen kunnen voor scholing soms subsidie of een scholingsbudget inzetten. Kijk bij subsidies welke regeling past.

Een deel kan gefinancierd worden

Voor onderzoek, ontwikkeling en scholing zijn er landelijke en regionale regelingen. We checken welke bij jouw plan passen.

Bekijk de regelingen

Veelgestelde vragen

Vragen over AI voor docenten

Welke AI tools zijn geschikt voor docenten?

Algemene chatbots zoals ChatGPT, Copilot en Gemini zijn bruikbaar voor lesvoorbereiding en oefenstof. Daarnaast zijn er tools speciaal voor onderwijs. Kies liever een tool waarvoor de school afspraken over privacy heeft, zoals een schoolaccount van Copilot, dan dat elke docent een eigen account gebruikt.

Mag een docent ChatGPT gebruiken voor het nakijken?

Je mag AI gebruiken om feedback voor te bereiden, zolang je zelf het werk leest en het oordeel geeft. Laat AI geen cijfers geven: beoordelen met AI valt onder de AI Act in de categorie hoog risico. Zet geen namen of persoonsgegevens van leerlingen in een tool zonder afspraken van de school.

Hoeveel tijd bespaart AI een docent?

Dat verschilt per vak en per taak. De meeste winst zit in voorbereiding en differentiëren, minder in het lesgeven zelf. We meten het daarom per team: hoeveel tijd kostte een taak voor en na, en hoeveel correctiewerk bleef er over.

Hoe ga je als school om met AI bij leerlingen?

Leg vast wanneer leerlingen AI mogen gebruiken, hoe ze dat vermelden en hoe je toetst. Veel scholen kiezen voor meer mondelinge toetsing en tussenproducten. Een helder beleid helpt docenten om hetzelfde te doen. Een voorbeeld staat bij AI-beleid opstellen.

Geven jullie ook een training op locatie?

Ja. We trainen op locatie en op afstand, met het eigen lesmateriaal van het team. Zo werk je direct aan lessen die je volgende week geeft.

Verder lezen

Meer over dit onderwerp

Andere beroepen

Bronnen (geraadpleegd in september 2026)
  1. Kennisnet, Handreiking AI in het onderwijs. kennisnet.nl
  2. Kennisnet, Schoolafspraken over het gebruik van generatieve AI. kennisnet.nl

Wil je team AI veilig inzetten in de les?

In een strategiegesprek kijken we welke taken de meeste tijd kosten en welke training of assistent daarbij past.

2 open vragen