Ga naar de inhoud
sector

AI in onderwijs en training

Een les voorbereiden voor drie niveaus, veertig verslagen nakijken, een oudergesprek verslaan, het rooster aanpassen na een zieke collega. In het onderwijs en bij trainingsbureaus gaat veel tijd naar werk rond de les. AI in het onderwijs neemt een deel daarvan over, als er duidelijke afspraken zijn over wat wel en niet mag.

wat AI hier doet

Concrete toepassingen

  • Maakt lesmateriaal
  • Geeft feedback op werk
  • Stemt leerroutes af
  • Beantwoordt vragen van studenten

in de praktijk

AI maakt op basis van je lesdoelen een set oefeningen en geeft elke student gerichte feedback. Jij houdt tijd over voor begeleiding waar het telt.

de rode draad

Wat AI in elke sector doet

Automatiseren

Repeterend werk verdwijnt naar de achtergrond. Je team houdt tijd over voor wat telt.

Voorspellen

Patronen in je data worden vooruitzichten, zodat je stuurt voordat het misgaat.

Ontsluiten

Kennis uit documenten en systemen wordt direct vindbaar en bruikbaar.

Ondersteunen

Klanten, medewerkers en burgers krijgen sneller en consistenter antwoord.

Per onderwerp

Docent, trainer of opleidingsmanager?

Zes pagina's die dieper ingaan op AI in lesgeven en leren.

Herkenbaar

Waar AI nu tijd kost in onderwijs en training

Vraag een docent waar de uren blijven en het antwoord gaat zelden over de les zelf. Het gaat over lesmateriaal aanpassen voor verschillende niveaus, toetsen maken en nakijken, feedback schrijven, absenties en cijfers bijhouden, verslagen van gesprekken en een rooster dat elke week verschuift. Bij trainingsbureaus is het vergelijkbaar: een training op maat voor elke klant, deelnemers inplannen, evaluaties verwerken en certificaten versturen.

Dat werk is belangrijk, maar grotendeels herhaling. Daar helpt AI voor onderwijs. Het lesgeven, de begeleiding en het oordeel over een leerling blijven bij de docent.

AI onderwijs

Hoe wordt AI gebruikt in het onderwijs?

1. Lesmateriaal

AI zet een lesdoel om in oefeningen op drie niveaus, maakt een samenvatting in eenvoudiger taal of vertaalt instructies voor nieuwkomers. De docent kiest en past aan. Voor trainers geldt hetzelfde bij het aanpassen van een training aan een nieuwe klant.

2. Toetsing

AI maakt een eerste set toetsvragen bij de leerstof en geeft voorlopige feedback op open antwoorden. Het cijfer geeft de docent. Voor toetsen met gevolgen voor een diploma of doorstroom gelden extra regels, zie hieronder.

3. Administratie

Verslagen van oudergesprekken, notulen, evaluaties van trainingen en certificaten. AI zet ze in concept klaar vanuit aantekeningen of formulieren.

4. Planning

Roosters, lokalen, inval bij ziekte en het inplannen van trainingsdeelnemers. AI stelt een planning voor die rekening houdt met beschikbaarheid en voorkeuren.

5. Beleid voor leerlingen en data

Leerlingen en studenten gebruiken AI al. Een schoolbreed AI-beleid legt vast wat mag bij huiswerk en toetsen, welke tools docenten gebruiken en wat er met leerlinggegevens gebeurt. Zie AI-beleid.

Wat we bouwen

Wat ShareConnect doet voor onderwijs en training

Tools

Welke AI-tools zijn er voor het onderwijs?

Er zijn drie soorten tools die je in scholen en opleidingen tegenkomt:

  • Algemene assistenten zoals ChatGPT, Copilot, Gemini of Claude. Handig voor lesvoorbereiding en schrijven. Let op welke versie je gebruikt en wat er met ingevoerde gegevens gebeurt. Er zijn aparte onderwijsversies, zoals ChatGPT Edu voor hogescholen en universiteiten, Gemini for Education in Google Workspace for Education en Copilot van Microsoft voor het onderwijs. Welke versie je school mag gebruiken, en vanaf welke leeftijd, hangt af van je licentie en de afspraken met de leverancier.
  • AI in bestaande leermiddelen. Uitgevers en leerplatforms voegen AI toe voor oefeningen op niveau en feedback. Vraag na hoe dat werkt voordat je het gebruikt voor beoordeling.
  • Eigen assistenten. Een assistent op je eigen studiegids, reglementen of trainingsmateriaal. Die kent jouw school of opleiding en verwijst naar de bron.

Welke tool past, hangt minder af van de tool dan van de afspraken eromheen. Daarom beginnen we meestal bij beleid en training.

Inclusief

Hoe kan AI bijdragen aan inclusief onderwijs?

AI kan leerstof toegankelijker maken voor leerlingen die daar nu moeite mee hebben. Een tekst voorlezen of in eenvoudiger taal zetten voor leerlingen met dyslexie. Instructies vertalen voor nieuwkomers en hun ouders. Extra oefeningen op het niveau van een leerling die achterloopt of juist verder is.

Er is ook een keerzijde. Een model kan vooroordelen bevatten, bijvoorbeeld bij het beoordelen van teksten van leerlingen die Nederlands als tweede taal hebben. En niet elke leerling heeft thuis dezelfde toegang tot AI. Een goed beleid houdt met beide rekening.

Veiligheid

Veiligheid, regels en menselijk toezicht

  • Beoordelen is hoog risico. AI die toelating bepaalt, leerresultaten beoordeelt of fraude bij toetsen opspoort, valt onder de hoog-risicoregels van de AI Act (bijlage III, punt 3). Na het uitstel via de Digital Omnibus gelden die eisen vanaf 2 december 2027.
  • Geen emotieherkenning. Systemen die emoties van leerlingen afleiden uit gezicht of stem zijn in het onderwijs sinds februari 2025 verboden.
  • Leerlinggegevens beschermd. Gegevens van minderjarigen vragen extra zorg onder de AVG. We doen vooraf een DPIA en gegevens staan op Europese servers.
  • De docent beslist. Cijfers, adviezen en gesprekken met ouders blijven bij mensen.

Meer over hoe we dit inrichten staat bij veiligheid en governance.

Aanpak

In vier stappen naar verantwoord AI-gebruik

  1. Inventariseren. We kijken welke tools er nu al worden gebruikt, door docenten en door leerlingen, en waar de tijd naartoe gaat.
  2. Beleid. Samen met team, directie en medezeggenschap stellen we een AI-beleid op.
  3. Trainen. Docenten of trainers oefenen met hun eigen materiaal in een AI-training. Zo voldoe je ook aan de plicht tot AI-geletterdheid.
  4. Bouwen waar het loont. Daarna bouwen we eventueel een kennisassistent of automatiseren we administratie.

Praktijk

Een voorbeeld uit de praktijk

Een school of trainingsbureau waarvan we resultaten mogen tonen, hebben we nog niet. willen we hier een lesopzet laten zien die met AI is gemaakt, bijvoorbeeld uit een van onze eigen workshops?

Wat voor trainingsbureaus wel direct herkenbaar is: bij Dubai Chocolates lopen website, e-mail en klantenservice automatisch in 6 talen. Hetzelfde principe werkt voor trainingsmateriaal dat in meerdere talen nodig is, met een mens die de eindversie controleert. Lees de case van Dubai Chocolates.

Investering

Investering en subsidie

Een training of AI-beleid is vaak de eerste stap en een afgebakend traject. Voor een groter project beginnen we met een AI Kansenonderzoek. Een compact onderzoek kost vanaf ongeveer € 5.000, een mkb-traject meestal € 8.500 tot € 15.000.

Daarna bouwen we tegen een vaste prijs per stap. Lost de opgeleverde oplossing het afgesproken probleem niet op, dan betaal je niet voor die oplossing. Hoe de kosten zijn opgebouwd, lees je op wat kost AI. Voor scholing van medewerkers in het mkb, zoals trainingsbureaus en kinderopvang, kan de SLIM-regeling of een O&O-fonds helpen. Vraag bij het opleidingsfonds van je cao na of het meebetaalt aan AI-scholing. Voor stichtingen en verenigingen is er non-profit en verenigingen. Twijfel je, kijk dan bij voor wie of plan een strategiegesprek.

Klantverhaal

Zo deden we het bij anderen

Veelgestelde vragen

Vragen over AI in het onderwijs

Hoe wordt AI gebruikt in het onderwijs?

Docenten gebruiken AI vooral voor lesvoorbereiding, oefeningen op niveau, voorlopige feedback en administratie. Leerlingen gebruiken het bij huiswerk en schrijven. Het beoordelen en begeleiden blijft bij de docent. Een AI-beleid legt vast wat wel en niet mag.

Welke AI-tools zijn er voor het onderwijs?

Algemene assistenten zoals ChatGPT, Copilot, Gemini en Claude, AI-functies in leermiddelen van uitgevers, en eigen assistenten op het materiaal van je school. Kies op basis van wat er met gegevens gebeurt en welke afspraken je maakt.

Hoe kan AI bijdragen aan inclusief onderwijs?

Door leerstof voor te lezen, te vereenvoudigen of te vertalen, en door oefeningen op het niveau van elke leerling te maken. Let wel op vooroordelen in modellen en op verschillen in toegang tot AI tussen leerlingen.

Mag een school AI gebruiken om toetsen na te kijken?

Als hulpmiddel voor feedback wel, met de docent als beoordelaar. AI die zelfstandig leerresultaten beoordeelt met gevolgen voor een leerling, valt onder de hoog-risicoregels van de AI Act en vraagt extra waarborgen.

Kan AI ook helpen in de kinderopvang?

Ja, vooral bij administratie: observaties en verslagen voor ouders in concept, planning van medewerkers en groepen, en vragen van ouders beantwoorden. De zorg voor en het contact met kinderen blijft mensenwerk. Een planning moet altijd voldoen aan de beroepskracht-kindratio: het wettelijke minimum aantal beroepskrachten per groep. Dat reken je uit met de BKR-rekentool. De medewerker die plant, controleert het rooster.

Is er subsidie voor AI in het onderwijs?

Voor scholing van medewerkers in het mkb, zoals bij trainingsbureaus, is er de SLIM-regeling, en veel sectoren hebben een O&O-fonds. Voor scholen gelden andere budgetten. Zie subsidies voor een overzicht.

Welke AI-toepassingen zijn verboden in het onderwijs?

Sinds 2 februari 2025 verbiedt de AI Act systemen die emoties van leerlingen of studenten herkennen, behalve om medische of veiligheidsredenen. AI die bepaalt wie wordt toegelaten, leerresultaten beoordeelt, het passende niveau bepaalt of fraude tijdens toetsen bewaakt, geldt als hoog risico. Daarvoor gelden strenge eisen, zoals menselijk toezicht en documentatie.

Verder lezen

Meer over dit onderwerp

Bronnen (geraadpleegd in september 2026)
  1. OpenAI, ChatGPT Edu. openai.com
  2. Google for Education, Gemini for Education. edu.google.com
  3. Microsoft Education, Copilot in het onderwijs. microsoft.com
  4. AI Act Explorer, bijlage III: AI-systemen met een hoog risico. artificialintelligenceact.eu
  5. EUR-Lex, Verordening (EU) 2026/1744, Digital Omnibus on AI. eur-lex.europa.eu
  6. BKR Rekentool, beroepskracht-kindratio kinderopvang. 1ratio.nl

Past dit bij jouw organisatie?

1 open vraag