Woo-verzoeken die weken kosten, dossiers van honderden pagina's, dezelfde vragen van inwoners via mail en telefoon. Bij de overheid is veel werk lezen, zoeken en schrijven. AI bij de overheid versnelt dat voorwerk, binnen regels die strenger zijn dan in het bedrijfsleven. De ambtenaar blijft beslissen.
wat AI hier doet
in de praktijk
Een inwoner stelt een vraag over een aanvraag, AI geeft direct het juiste antwoord en vat het dossier samen voor de behandelaar. De doorlooptijd daalt zichtbaar.
zo pakken we het aan
Bij gemeenten, uitvoeringsorganisaties en samenwerkingsverbanden begint AI zelden bij de inwoner zelf. Het begint aan de achterkant: dossiers samenvatten, aanvragen sorteren, termijnen bewaken en de vragen die elke dag opnieuw via mail en telefoon binnenkomen. Dat werk is goed af te bakenen en de winst is direct zichtbaar in doorlooptijd.
Een verantwoorde eerste stap is een assistent voor de behandelaar, niet voor de burger. De medewerker blijft beslissen, AI bereidt voor: wat staat er in het dossier, wat ontbreekt nog, welke termijn loopt. Pas als dat goed werkt kijken we naar directe beantwoording van standaardvragen aan inwoners.
We werken binnen de AVG, de AI Act en de kaders van je eigen organisatie, met data die in Europa blijft. Elke stap leggen we vast, zodat je aan je raad, bestuur of toezichthouder kunt uitleggen wat AI doet en wat niet.
de rode draad
Repeterend werk verdwijnt naar de achtergrond. Je team houdt tijd over voor wat telt.
Patronen in je data worden vooruitzichten, zodat je stuurt voordat het misgaat.
Kennis uit documenten en systemen wordt direct vindbaar en bruikbaar.
Klanten, medewerkers en burgers krijgen sneller en consistenter antwoord.
Per organisatie
Voor drie onderwerpen binnen de publieke sector hebben we een eigen pagina, met de taken en regels die daar spelen.
01
KCC, verslaglegging in het sociaal domein en aanvragen, binnen AI Act en BIO.
Lees meer02
Inspecties, watervergunningen en meetgegevens van gemalen en zuiveringen.
Lees meer03
Documenten verzamelen, ordenen en lakvoorstellen maken voor een Woo-besluit.
Lees meerHerkenbaar
Bij een ministerie, provincie, uitvoeringsorganisatie of gemeente zit veel werk in tekst. Een Woo-verzoek betekent honderden mails en notities doorzoeken. Een beleidsnotitie begint met het lezen van eerdere nota's, raadsvragen en onderzoeken. Een behandelaar moet een dossier doorgronden voordat hij een besluit kan voorbereiden. En het klantcontact krijgt elke dag dezelfde vragen.
Dat werk gaat grotendeels over zoeken, samenvatten en ordenen. Precies daar is AI binnen de overheid het verst: als hulp voor de medewerker, aan de achterkant. De beslissing over een inwoner, bedrijf of vergunning blijft bij een mens.
AI overheid
AI zoekt de relevante documenten bij elkaar, verwijdert dubbelingen, zet ze op tijdlijn en doet een voorstel voor wat gelakt moet worden en op welke grond. De jurist of Woo-coördinator beoordeelt en beslist. Meer daarover bij AI bij Woo-verzoeken.
Vragen van inwoners en bedrijven over regelingen, termijnen en aanvragen. Een assistent beantwoordt ze uit de eigen informatie, met een verwijzing naar de bron, en geeft persoonlijke vragen door aan een medewerker.
Wat hebben we eerder besloten, wat vroeg de raad of de Staten, wat zeggen de evaluaties. Een kennisassistent op je eigen archief zet dat bij elkaar, zodat de beleidsmedewerker begint met een overzicht in plaats van een lege pagina.
AI vat dossiers samen, markeert wat ontbreekt en bewaakt termijnen. Een behandelaar ziet in één oogopslag waar een zaak staat.
Cijfers over doorlooptijden, achterstanden, klantcontact en uitgaven staan vaak in losse systemen. Een dashboard haalt ze samen en AI schrijft er een korte duiding bij. Zo stuurt een team op actuele cijfers in plaats van op een kwartaalrapport. Meer over datagedreven werken lees je bij datagedreven werken.
Wat we bouwen
01
Doorzoekt je eigen nota's, besluiten en regelingen en antwoordt met bronvermelding. Draait in een afgeschermde omgeving.
Lees meer02
Verzamelt, ordent en ontdubbelt documenten en doet lakvoorstellen die een jurist beoordeelt.
Lees meer03
Training voor medewerkers en leidinggevenden: wat kan AI, wat mag het en waar let je op.
Lees meer04
AI-beleid, rollen, registratie in het algoritmeregister en toetsing vooraf, passend bij je organisatie.
Lees meerStand van zaken
Meer dan je denkt, al is het vaak intern. De Overheidsbrede monitor Generatieve AI van TNO telde in december 2025 81 toepassingen van generatieve AI binnen de overheid, tegen 8 een jaar eerder. Met 34 toepassingen liepen gemeenten voorop. Het gaat vooral om samenvatten, herschrijven in eenvoudige taal, zoeken in documenten en conceptbrieven.
Daarnaast zie je drie soorten gebruik:
Verder bouwen TNO, NFI en SURF zonder winstoogmerk aan GPT-NL, een Nederlands taalmodel met oog voor auteursrecht en privacy. In september 2026 was het model alleen beschikbaar voor een kleine groep launching customers. Versie 1 staat gepland voor het najaar van 2026. Kijk op gpt-nl.nl voor de actuele stand.
Richtlijnen
Een overheidsorganisatie heeft meer kaders dan een bedrijf. De belangrijkste:
Een werkbare AI-visie hoeft geen dik rapport te zijn. Ze beantwoordt welke tools mogen, met welke gegevens, wie eigenaar is van een toepassing en hoe medewerkers worden opgeleid. Hulp daarbij lees je bij AI-beleid.
Veiligheid
Meer over hoe we dit inrichten staat bij veiligheid en governance.
Aanpak
Praktijk
Een overheidsorganisatie als klant met deelbare cijfers hebben we nog niet. is er een overheidsorganisatie die een training bij ons volgde of een pilot deed en die we zonder cijfers mogen noemen? Wat we wel hebben gebouwd, is grote hoeveelheden berichten in meerdere talen goed afhandelen. Bij Dubai Chocolates lopen e-mail, website en service in 6 talen, voor klanten in meer dan 20 landen. Voor organisaties met veel inwoners die liever in een andere taal vragen stellen, is dat een vergelijkbaar vraagstuk. Lees de case van Dubai Chocolates.
Investering
Een training AI-geletterdheid of een AI Kansenonderzoek is een goed begin. Een compact onderzoek kost vanaf ongeveer € 5.000. Voor grotere organisaties met meerdere afdelingen maken we een voorstel op maat.
Daarna bouwen we tegen een vaste prijs per stap. Lost de opgeleverde oplossing het afgesproken probleem niet op, dan betaal je niet voor die oplossing. Hoe de kosten zijn opgebouwd, lees je op wat kost AI. Werk je in het onderwijs, kijk dan bij onderwijs en training. Twijfel je of dit bij je organisatie past, kijk dan bij voor wie of plan een strategiegesprek.
Veelgestelde vragen
Vooral generatieve AI voor intern gebruik: samenvatten, herschrijven in eenvoudige taal, zoeken in documenten en conceptbrieven. Grotere organisaties hebben een eigen afgeschermde assistent, andere testen Copilot. Algoritmes met impact op burgers staan in het algoritmeregister.
Dat hangt af van je eigen beleid en de gegevens. Met persoonsgegevens of vertrouwelijke stukken in een publieke tool werken is meestal niet toegestaan. Veel organisaties kiezen voor een afgeschermde omgeving op Europese servers. Leg het vast in een AI-beleid.
Ja. Artikel 4 van de AI Act geldt sinds februari 2025. Sinds de aanpassing van 27 juli 2026 vraagt het dat organisaties die AI inzetten maatregelen nemen die de AI-geletterdheid van hun medewerkers ondersteunen. Een bepaald niveau per persoon hoeft niet meer gegarandeerd te worden. Los daarvan is het de beste manier om fouten en onveilig gebruik te voorkomen.
Als een algoritme impact heeft op burgers of bedrijven, of als het onder de hoog-risicoregels van de AI Act valt. Veel organisaties registreren ook eenvoudiger toepassingen, voor de transparantie. Meer uitleg staat bij algoritmeregister.
Met kennis en een klein begin. Eerst AI-geletterdheid voor medewerkers, dan één taak aan de achterkant met veel uren en weinig risico, zoals samenvatten of een Woo-verzoek ordenen. Meet de tijdwinst voordat je opschaalt.
Verder lezen
