Due diligence met AI
Bij AI due diligence leest AI de stukken in de dataroom door, haalt de afspraken en risico's eruit die je zoekt en zet ze met een verwijzing naar de bron in een overzicht. De jurist, accountant of koper beoordeelt, maar hoeft niet meer elk document van voor tot achter te lezen om te vinden wat ertoe doet. Zo ziet dat er in de praktijk uit, stap voor stap.
In het kort
Nu
Bij een overname, investering of grote financiering wil de koper weten wat hij koopt. De verkoper zet honderden of duizenden documenten in een virtuele dataroom: contracten met klanten en leveranciers, huurovereenkomsten, arbeidscontracten, statuten, jaarrekeningen, vergunningen en correspondentie met de Belastingdienst.
Een team van juristen, fiscalisten en accountants leest die stukken door, op zoek naar dingen als:
Dat is veel leeswerk onder tijdsdruk. De meeste documenten bevatten niets bijzonders, en juist daardoor is het risico groot dat die ene clausule in bijlage 14 wordt gemist. Voor kleinere transacties is een volledige due diligence vaak te duur, en wordt alleen een steekproef gelezen.
Wat AI doet
AI is goed in het lezen van veel tekst en het vinden van specifieke afspraken. In een due diligence neemt het deze taken over:
De beoordeling blijft mensenwerk. Is een clausule een probleem, wat betekent die voor de prijs, wat moet er in de koopovereenkomst? Dat bepaalt de adviseur. AI zorgt dat die zijn tijd daaraan besteedt.
Systemen
Een AI due diligence werkt met drie onderdelen:
De uitkomst landt in een overzicht dat het team deelt, in Excel of in een eigen scherm, met doorklikken naar de bron. Hoe we systemen koppelen, lees je bij API koppelingen. Een assistent die zelfstandig documenten doorzoekt, is een vorm van een AI agent.
Voorbeeld
Een fictief voorbeeld. Een investeerder overweegt een belang in een technisch dienstverlener. In de dataroom staan 400 klantcontracten, 60 leverancierscontracten en 120 arbeidsovereenkomsten. Het juridische team heeft twee weken.
Zonder AI leest het team een steekproef en de grootste contracten. Met AI worden alle stukken in een dag gesorteerd en per type bevraagd. Het overzicht laat zien dat 23 klantcontracten een change-of-control-clausule hebben, waarvan drie bij de grootste klanten, en dat vijf leverancierscontracten een ongebruikelijk lange opzegtermijn hebben. Het team leest die stukken zelf, controleert de rest steekproefsgewijs en besteedt de tijd aan de onderhandeling.
Welk klantvoorbeeld mogen we hier noemen?
Opbrengst
Opbrengst. Due diligence met AI levert vooral twee dingen op. Het team is sneller door de stukken heen, en het leest alles in plaats van een steekproef. Dat verkleint de kans dat een clausule wordt gemist. Voor kleinere transacties maakt het een volledige due diligence betaalbaar.
Risico's. Een taalmodel kan een clausule missen of verkeerd samenvatten. Daarom werken we met vaste vragen, bronverwijzing bij elk antwoord en een test op een dossier waarvan de uitkomst bekend is. Documenten zonder bruikbaar antwoord gaan naar een mens.
Kosten. De inrichting hangt af van de soorten documenten, de vragenlijst en de eisen aan beveiliging. Voor een kantoor dat regelmatig due diligence doet, bouwen we een vaste omgeving die per dossier wordt ingezet. We werken met een vaste prijs per afgesproken stap, met acceptatiecriteria vooraf. prijsindicatie due diligence met AI, per dossier en als vaste omgeving De lopende kosten voor het taalmodel zijn meestal klein in verhouding tot de uren die het scheelt.
Meer over contracten en AI staat bij AI voor contracten en AI in de advocatuur. Hoe we automatiseren, lees je bij AI automatisering.
Veelgestelde vragen
Het sorteren en bevragen van een paar honderd documenten kost meestal uren tot een dag, afhankelijk van de omvang en de kwaliteit van de scans. De inrichting vooraf, met vragenlijst en test op een oud dossier, kost een paar weken. Daarna zet je dezelfde omgeving in voor elk nieuw dossier, met alleen aanpassingen aan de vragen.
Ja, altijd. AI zoekt en vat samen, met een verwijzing naar de bron. De jurist of accountant controleert de gemarkeerde stukken, beoordeelt wat een clausule betekent en schrijft het rapport. Documenten waar AI geen duidelijk antwoord vindt, gaan naar een mens. De verantwoordelijkheid voor het advies blijft bij de adviseur.
Dat hangt af van het aantal soorten documenten, de vragenlijst en de beveiligingseisen. Voor kantoren die dit vaker doen, bouwen we een vaste omgeving die per dossier wordt ingezet. We spreken een vaste prijs per stap af, met acceptatiecriteria. De lopende kosten van het taalmodel zijn meestal beperkt.
Alleen met de juiste inrichting. We gebruiken een AI-omgeving met verwerking in de EU en zonder training op je gegevens, of een lokaal model op een eigen server. De toegang is per dossier geregeld en elke vraag wordt gelogd. Geheimhoudingsafspraken in de transactie bepalen wat mag. Dat stemmen we vooraf af.
Verder lezen
Plan een kort gesprek. We kijken welke documenten jullie het meest lezen en wat AI daarvan kan overnemen.
